نتيجه‌گيريهائى كه در به دو امر خود را در آنها مصاب و محق مىدانستم به تجديد و تغييرى اساسى نيازمند است . هنگامى كه در سال 1851 « 1 » به ايران آمدم سخت مفتون جامعهء ايرانى و طرز زيباى تكلم و ريزه‌كاريهاى محاورهء آنان شدم و رفتار مؤدبانهء مردم تربيت شده مرا بسيار تحت تأثير خود قرار داد . متأسفانه بعدها دريافتم كه نيرنگ و دروغ و فريب در پس اين رفتارهاى انعطاف‌پذير پنهان است ؛ پس حس تحقير من نسبت به اين ملت برانگيخته شد ؛ باز سالى چند پس از اين دانستم كه در قضاوت خود به راه خطا رفته‌ام ؛ ديگر از تشخيص اينكه صفات خوب غلبه دارد يا عادات بد عاجز ماندم ؛ ندانستم كه آيا اين عادات بد از خصائل ذاتى ايرانى است يا بايد آن را معلول فشار متمادى استبداد شمرد ، كه اين ملت مقهور و منكوب آن است . در كتاب خود سعى كرده‌ام قضايا و اتفاقات را حتى المقدور بر كنار از پيش‌داورى و سبق ذهن ، به صورتى واقعى و آفاقى شرح دهم . اقامت نه سالهء من در اين كشور ، آشنائى به زبان فارسى و ادبيات غنى آن ، شغل من در سمت معلم مدرسهء طب تهران و پس از آن پزشك مخصوص شاه ، مسافرت - هاى متعدد به شهرها و ولايتهاى مختلف ، ايجاب كرد كه بتوانم پايتخت و همچنين تمام نواحى اين مملكت پهناور ، و اصل و بنياد زبان و دين اهالى متنوع ، اوضاع و احوال سياسى و اخلاقى و فرهنگى آن را تا جائى كه براى يك خارجى ميسر است بشناسم . اين نيز از جملهء بديهيات است كه در مورد زنان و همچنين زندگى خانوادگى در مشرق‌زمين ، تنها طبيب است كه مىتواند گزارشى مبتنى بر مشاهدات شخصى خود ارائه دهد . به هنگام تحرير اين كتاب از استفاده از كتب ديگران چشم پوشيدم ، مىخواستم كه كتاب از آن خود من باشد و من خود در برابر امتيازها و اشتباهاتش پاسخگو باشم : كهن جامهء خويش پيراستن * به از جامهء عاريت خواستن سعدى بدين جهت اميدوارم به هر نقصى كه مشاهده شد به ديدهء اغماض نگرند ؛ هركس كه به اوضاع و احوال آشنا باشد تصديق خواهد كرد براى يك اروپائى چقدر مشكل است كه به زندگى شرقيها و بخصوص به زندگى خانوادگى آنها نفوذ كند ، يا از سكنهء آن كشور اطلاعات دقيق قابل اطمينان در آن باره بدست آورد . سرانجام خود را موظف مىدانم كه از دوست مشفق خود دكتر هنچه I . C . Haentzshe كه در مدت اقامت من در ايران در غم و شاديم شريك بود به خاطر آنكه يادداشتهاى گرانقدر خود را در اختيارم گذارد در اين مقام سپاسگزارى كنم . وين فوريهء 1865 ى . ا . پولاك

--> ( 1 ) . مطابق با 8 - 1267 ه . ق . - م .